Nieuwe F-gassenverordening: Alles wat je moet weten!
Sinds 2025 gelden nieuwe Europese regels voor koudemiddelen. Bepaalde middelen mogen niet meer worden bijgevuld, de beschikbaarheid neemt af en de regels worden de komende jaren steeds strenger. In dit artikel leggen we uit wat er nu al geldt, welke risico's u loopt en wat verstandig is om nu te doen.
Waarom worden koudemiddelen uitgebannen?
Veel gangbare koudemiddelen zijn fluorhoudende broeikasgassen (F-gassen of HFK's) met een hoog Global Warming Potential (GWP). R404A heeft een GWP van 3.922, bijna vierduizend keer zo schadelijk voor het klimaat als CO₂. De EU heeft besloten deze middelen de komende jaren uit te faseren en volledig te verbieden in 2050.
Wat geldt er nu al: de regels per datum
Vanaf 1 januari 2025 is het verboden om koelinstallaties bij te vullen met nieuw (maagdelijk) koudemiddel met een GWP van 2.500 of hoger. Dit geldt ongeacht de omvang van de installatie. Bekende middelen die onder dit verbod vallen zijn R404A, R507A en R422D. Bijvullen met gerecycled of geregenereerd koudemiddel blijft voorlopig nog toegestaan tot 2030.
Vanaf 1 januari 2026 geldt ditzelfde bijvulverbod voor maagdelijk koudemiddel ook voor airconditioning- en warmtepompinstallaties (GWP ≥ 2.500). Voor geregenereerd middel geldt een uitzondering tot 2032.
Vanaf 2032 mag voor vrijwel alle stationaire koelapparatuur (chillers uitgezonderd) geen nieuw koudemiddel meer worden gebruikt met een GWP van 750 of hoger. Dit raakt een bredere groep installaties, ook die met R410A (GWP: 2.088) en vergelijkbare middelen.
In 2050 is de volledige uitfasering van synthetische F-gassen het einddoel van de verordening.
Wat betekent dit voor de koudemiddelen in Tool-Temp units?
De Tool-Temp units maken gebruik van een aantal specifieke koudemiddelen. Hieronder een overzicht van de geldende en verwachte regelgeving per middel:
R404A
Niet toegestaan in nieuwe units vanaf 1 januari 2020.
Bijvullen van bestaande installaties niet meer toegestaan vanaf 1 januari 2031.
R407C
Niet toegestaan in nieuwe units vanaf 1 januari 2027.
Bijvuldatum: nog niet vastgesteld.
R-134a
Niet toegestaan in nieuwe units vanaf 1 januari 2027.
Bijvuldatum: nog niet vastgesteld.
R-1234yf
Niet toegestaan in nieuwe units met een koelvermogen lager dan 12 kW vanaf 1 januari 2032.
Welke risico's loopt u als u niets doet?
De praktische gevolgen worden door veel bedrijven onderschat, tot het moment dat er een storing optreedt:
- ✅ Bijvullen wordt lastiger: Geregenereerd koudemiddel is afhankelijk van wat er uit de markt terugkomt. De beschikbaarheid is beperkt en de prijs stijgt.
- ❌ Reparaties kunnen onrendabel worden: Als het koudemiddel niet meer leverbaar is, is een reparatie zinloos en staat u voor een gedwongen vervanging.
- ❌ Ongeplande stilstand: Een noodvervanging is altijd duurder en leidt tot productiestilstand. Wie tijdig plant, heeft meer keuze en een betere uitgangspositie.
- ✅ Certificeringseisen voor servicemonteurs: Sinds 29 september 2025 moeten alle monteurs die aan koelinstallaties werken gecertificeerd zijn, ook voor natuurlijke koudemiddelen. Controleer of uw servicepartner hieraan voldoet.
Wat zijn de alternatieven?
Voor nieuwe installaties is de keuze uit toekomstbestendige koudemiddelen ruim: ammoniak (NH₃/R717), CO₂ (R744), propaan (R290) en diverse HFO-mengsels met een laag GWP. Voor bestaande installaties kan in sommige gevallen een retrofit naar een alternatief koudemiddel (een zogenaamd drop-in) uitkomst bieden, al vereist dit altijd een technische beoordeling per installatie.
De tempereerapparaten en proceskoelers van Tool-Temp AG zijn beschikbaar in uitvoeringen die voldoen aan de huidige en toekomstige eisen. De MATIC-serie met IRIS AI-besturing biedt bovendien optimaal energiebeheer, wat de operationele kosten verder verlaagt.
Wat kunt u nu het beste doen?
U hoeft niet meteen te investeren. Wat wél verstandig is:
- Breng in kaart welke koudemiddelen er in uw installaties zitten en wat de GWP-waarde is.
- Beoordeel het risico: hoe oud zijn de installaties, hoe kritisch zijn ze voor uw productieproces?
- Plan een moment voor vervanging of retrofit, vóórdat u daartoe gedwongen wordt.
- Vraag advies bij een specialist die uw situatie kent.
Tool-Temp Benelux helpt u graag bij het in kaart brengen van uw huidige situatie en het verkennen van de meest passende oplossing. Neem contact op met Gerd Teeuwen voor een vrijblijvend gesprek.